Куманово, Струмица, Прилеп и Битола воопшто немаат државен инспектор за животна средина, а Охрид, иако е подрачје под заштита на УНЕСКО има само еден. Државниот инспекторат за животна средина има само 25 вработени, иако треба да има 50. Институцијата, која треба да ги следи сите загадувачи кои имаат А-интегрирани дозволи, но и над 3600 капацитети кои работат со елаборати кои ги издава Министерството за животна средина, се соочува со хроничен недостаток на вработени.
Во моментов во ДИЖС има 13 инспектори за животна средина, тројца за природа и двајца водостопански, иако, како што вели директорката Ивана Гиновска, само за Скопје се потребни десетмина. Оваа година ја започнале со помал број на вработени, бидејќи двајца инспектори заминале во пензија.
„Повеќе големи општини како воопшто немаат инспектор, а Охрид, има само еден. Покрај нашите редовни задолженија имаме обврски за контрола и на капацитетите до Б-интегрирани дозволи во Охрид и Струга, а многу често помагаме и на општинските инспектори. Успеваме да направиме редовни и вонредни контроли со капацитетите кои ги имаме, но ако се случат два инциденти во исто време ќе биде голем проблем“, вели Гиновска.
Посочува дека повеќето од вработените се во повозрасни години, а еден годинава ќе оди во пензија и доколку веднаш не се вработат нови, ќе нема кој да ги едуцира и обучи следните генерации, бидејќи за еден инспектор да почне да работи самостојно треба да поминат и до три или четири години.
„Додека не стекнат искуство помладите инспектори не можат веднаш да работат контрола во големи капацитети, туку треба да започнат со обврски според коефициентот на сложеност на работата. Нѐ очекува многу тежок период и годинава, во 2025 работевме со 15 иснпектори за цела држава бидејќи двајца колеги беа подолго на боледување. Направивме над 1770 надзори, издадовме 530 решенија, седум кривични и 32 прекршочни пријави и инициравме казни од над 600.000 евра“, вели Гиновска.
Посочи дека веќе доставила барање до министерот Муамет Хоџа за осум нови вработувања, сите за инспектори за животна средина.
Хоџа, пак, вели дека барањето треба да го испрати до Министерството за финансии, од каде се чека зелено светло за нови вработувања.
„Се надевам дека ќе најдеме заеднички јазик со Финансии дека ова прашање мора да биде приоритет и дека во најкраток рок ќе се екипира Инспекторатот“, вели Хоџа.
Државниот инспекторат за животна средина се соочува и со намалување на буџетот. Годинава, институцијата располага со 35 милиони денари, или два милиони помалку од минатата година, од кои 85 отсто се користат за плати на вработените. Директорката Гиновска вели дека им фалат и возила.
„Сите, освен две возила, во Инспекторатот се набавени од донатори“, посочува таа.
Инспекторите, особено водостопанските, кои одат во контрола на непристапен терен, како на пример малите хидроцентрали, во минатото мораа посетата да ја најават кај компаниите кои ги контролираат за да им обезбедат теренско возило.