Минималните температури на воздухот на почетокот на месец мај биле едни од најниските измерени во земјава во последните 70 години. Според податоците од Управата за хидрометеоролошки работи, апсолутната минимална температура за мај беше надмината на метеоролошките станици во Берово, Крива Паланка, Штип, Демир Капија и Охрид, а најниската минимална температура во текот на месецот е измерена во Берово, на 4 Мај и изнесува минус 4.6 Целзиусови степени.
Минатиот месец на глобално ниво, според Службата за климатски промени Коперник (C3S) на Европската унија, бил втор најтопол мај во историјата, бидејќи климатските промени и временскиот модел Ел Нињо придонесоа за зголемување на просечните температури на копното и морето. Според нивните податоци најтопол мај досега е забележан во 2024 година, во евиденции што датираат од 1940 година, а просечната глобална температура минатиот месец била 1,42 степени Целзиусови над просекот во прединдустриските времиња од 19 век.
Но, рангирањето за Европа покажува дека ова е седми најтопол мај за континентот, а во Македонија анализите на влијанијата на климатските промени на температурите покажуваат слични резултати.
„Месецот мај во Македонија се одликуваше со изразени температурни осцилации, од постудени и дождливи денови во почетокот на месецот, до топли и сончеви услови кон крајот. Оваа комбинација е типична за пролетните месеци, но годинава беше поизразена поради влијанието на климатските фактори и регионалната нестабилност, како и локалните услови кои дополнително придонесоа овој мај да остане под просекот во однос на повеќегодишните климатски нормали“, велат од УХМР.
Минималните температури на воздухот регистрирани на автоматските метеоролошки станици од Националната метеоролошка мрежа на УХМР во периодот од 1 до 4 мај, на повеќето главни станици ги надминаа досегашните историски апсолутни минимални температури измерени во месец мај за периодот 1950–2026, а причина за тоа е продорот на постуден воздух од север. Во втората декада од месецот имаше просечни температури и врнежи, а кон крајот на месецот започна постепено зголемување на температурите на воздухот, но тоа не беше доволно за да се достигнат повеќегодишните просечни вредности.
Средномесечната температура на воздухот во месец мај беше надмината само во Скопје, со 17.9 степени, а највисоката максимална температура беше измерена на 28 Мај во Демир Капија и изнесуваше 33.8 степени. Анализата на средномесечните температури во месец мај во последните десет години за Скопје покажува дека најтопли во триесетгодишниот просек биле 2018 и 2022 година со температури повисоки за плус два степени, односно од плус 1,4 Целзиусови степени.
За разлика од овие години, велат од УХМР, годинава надминувањето на средномесечната темпеаратура во мај е само 0,2 степени. Летото, пак, со голема веројатност ќе биде уште едно во низата натпросечно топли, но и посушни од многугодишните просечни вредности, велат од УХМР.
Според анализите, во текот следните месеци се очекува температурите да достигнат надпросечни вредности на глобално ниво, а не само во југоисточниот дел на Европа. Надминувањето на просечните температури може да достигне и до 3 Целзиусови степени речиси на целата територија на Македонија. Најголемото позитивно отстапување на температурата на воздухот од повеќегодишниот просек за оваа сезона се очекува да биде во месец јули, а вкупните сезонски врнежи генерално да бидат пониски од повеќегодишниот просек во повеќето делови од земјата.
„Земајќи ги предвид досегашните анализи, климатските промени дополнително го засилуваат влијанието на условите на Ел Нињо, со што се зголемува веројатноста за појава на екстремни временски настани како топлотни бранови, суши и пожари. Од друга страна, долготрајните периоди без врнежи создаваат услови за појава на екстремни поројни дождови и поплави, што ја нагласува комплексноста и непредвидливоста на климатските ризици“, вели Александра Стевков, раководител на одделението за климатологија и климатски промени.
Многугодишниот просек од 1991 до 2020 година, за температурите на воздухот во летната сезона изнесува околу 16 степени во планинските предели до 26.1 степени измерени во Гевгелија, додека просечните врнежи во летниот период најмногу достигнуваат во источниот дел, околу 170 милиметри. Во Скопје, просечните темперттури за јуни, јули и август исе движат меѓу 22,2 и 24,7 степени, а врнежите од 34 до 47 милиметри.
