Кортизолот е познат како хормон на стрес, но неговата улога е многу посложена. Тој природно расте наутро за да му обезбеди на телото енергија за да го започне денот.
Кортизолот, попознат како хормон на стрес, честопати неправедно се смета за единствен непријател на телото.
Всушност, тој е клучен за нашиот опстанок – природно се зголемува во раните утрински часови и достигнува врв помеѓу 30 и 45 минути по будењето, давајќи ни ја енергијата што ни е потребна за да го започнеме денот.
Овој феномен е познат како одговор на будење на кортизол. Сепак, во брзиот начин на живот, кога стресот е постојан, оваа чувствителна хормонална рамнотежа лесно може да се наруши.
Ако се разбудите веќе исцрпени, вознемирени или со чувство на необјаснива тежина, можно е вашиот утрински скок на кортизол да се претворил во хроничен проблем.
Скриени знаци на прекумерен стрес
Кога нивото на кортизол останува покачено подолг период, телото почнува да испраќа сигнали што често ги припишуваме на прекумерна работа или возраст.
Хронично високиот кортизол може да доведе до бројни здравствени проблеми – од тешкотии при заспивање, прекинат сон и ненадеен пад на енергијата околу 15 часот, до зголемување на телесната тежина, особено во пределот на стомакот и лицето, како и необјаснива желба за слатки и висококалорична храна.
Може да се појават и физички промени, како што се истенчување на кожата, поизразено црвенило на лицето, поголема склоност кон модринки, трајно покачен крвен притисок и чести главоболки. Во таква состојба, надбубрежните жлезди работат под постојано оптоварување, што дополнително го исцрпува телото.
Кортизолот го зголемува нивото на шеќер во крвта за да обезбеди дополнителна енергија за мускулите, ја подобрува будноста и вниманието, но исто така влијае на воспалителните и имунолошките процеси во телото.
Како да го вратите телото во рамнотежа
Добрата вест е дека рамнотежата често може да се врати со едноставни, но доследни промени во животните навики. За да може кортизолот да се врати во својот природен ритам – да се зголемува наутро и постепено да се намалува во текот на денот – важно е да се воспостави здрав биолошки часовник.
Експертите препорачуваат квалитетен сон, редовна, но не претерано напорна физичка активност, како и техники за релаксација како што се медитација или лесна прошетка во природа. На некои може да им биде корисно да се фокусираат на сегашниот момент или вежби како што е позата на дрво во јогата.
Секој има свој начин на справување со стресот, но начинот на кој го започнуваме денот и колку време посветуваме на грижата за себе играат клучна улога. Намалувањето на внесот на кофеин и воведувањето смирувачки пијалоци, како што се чај од камилица, маточина или ашваганда, исто така може да помогне во регулирањето на хормоните на стрес.
Важно е да го слушате вашето тело и да забавите пред утринскиот аларм да стане причина за чувство на паника.