Емоционалната манипулација често е тешко да се препознае бидејќи ретко изгледа како манипулација. Обично се чини дека лицето само има лош ден, дека е ладно, дека му треба простор или дека е само брутално искрено. Додека таквото однесување не се препознае како шема, жртвата веројатно поминува месеци измислувајќи изговори за манипулаторот.
Според студија на Американската психолошка асоцијација (APA), повеќе од една третина од возрасните доживеале емоционална манипулација во блиска врска, а многумина дури и не биле свесни за тоа. Една основна студија на оваа тема документираше речиси 1.000 примери од реалниот живот за начините на кои луѓето намерно влијаат на емоциите на другите.
Себични обрасци
Намрштеноста, постојаната раздразливост и покровителското однесување спаѓаат во оваа категорија. Овие однесувања не се користат за решавање на проблемот, туку за да се направи другата личност одговорна за емоционалната состојба на манипулаторот. Другата личност на крајот попушта само за да ја заврши непријатноста. Манипулаторот го добива она што го сака, што е единствената цел на однесувањето.
Систематско непочитување
Постои разлика помеѓу некој што е груб затоа што е под стрес и некој што е груб само за да го добие она што го сака. Навредите, грубите барања и намерното непочитување можат да бидат знаци на манипулација ако се насочени и чести. Во такви случаи, добро е да се преиспитаат намерите на лицето. Таквото однесување често се оправдува со фразата: „Тој/Таа е едноставно таков/таква“.
Лични напади наместо критика
Квалитетните повратни информации се однесуваат на нечии постапки, додека ова е напад врз тоа кој е некој – нивниот карактер, проценка и човечка вредност. Истражувањето од NeuroLaunch покажува дека хроничната изложеност на критика ја уништува самодовербата. Затоа луѓето се сомневаат во сопствените перцепции и сеќавања со месеци по завршувањето на врската. Продолжениот психолошки стрес, исто така, ги зголемува нивоата на кортизол, го нарушува сонот и го ослабува имунитетот, па штетата не е само емоционална.
Тивка казна
Одбивањето да се зборува, игнорирањето на пораките или нечие присуство сè додека другата личност не се почувствува доволно лошо за да попушти е класична стратегија за казнување. Манипулаторите често го нарекуваат ова „потреба од простор“. Клучен индикатор е дали тишината завршува во моментот кога другата личност ќе попушти. Ако одговорот е да, на лицето не ѝ требало простор, само сакало да биде по свое.
Понижувачки споредби
Намерното претерување со сопствените достигнувања со цел да се направи некој друг да се чувствува полошо е свесен чин. Фалењето создава хиерархија во која другата личност постојано се чувствува несоодветна, што му олеснува на манипулаторот да контролира. Луѓето кои веќе се борат со самодовербата се најлесните цели, а таквата селекција обично не е случајна.
фото/Depositphotos