Иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, изјави дека неговата земја ѝм предложила договор на САД со кој би се овозможило повторно отворање на Ормускиот теснец во рок од една недела. Арагчи им изјави на новинарите во седиштето на ОН во Њујорк дека тоа би можело да се постигне доколку се исполнат неопходните услови, додавајќи дека тие услови се содржани во Меморандумот за разбирање потпишан во јуни.
„Изборот сега е на Соединетите Држави“, рече тој, додавајќи дека планот бил доставен до САД преку Катар.
На прашањето за иранската понуда, еден американски функционер за Би-Би-Си изјави дека се водат позитивни разговори преку посредници, вклучително и за прашања поврзани со нуклеарната програма. Иако САД сè уште немаат дадено официјален одговор на предлогот, весникот „Волстрит џурнал“, повикувајќи се на американски функционери, објави дека американскиот претседател Доналд Трамп го отфрлил договорот.
Според извештајот, Трамп приватно изразил скептицизам дека Иран ќе ги исполни неговите барања и им рекол на своите соработници дека смета оти е веројатна нова кампања на воздушни напади. САД и Израел започнаа воздушни напади врз Иран на 28 февруари. Иран возврати со напади врз Израел и врз американските бази во Заливот и врз арапските сојузници на САД во регионот, како и со блокирање на Ормускиот теснец.
Пред војната, околу 20% од светската нафта и течниот природен гас минуваа низ овој теснец, а неговото затворање предизвика драстични флуктуации на цените на енергенсите.
Тоа исто така го зголеми притисокот врз Трамп да најде начин за ставање крај на конфликтот – особено со оглед на тоа што во ноември во САД се одржуваат избори за Конгресот.
„Доколку се исполнат неопходните услови, теснецот може повторно да се отвори и нормалниот поморски сообраќај да се воспостави во рок од седум дена“, им рече Арагчи на новинарите. Тој не прецизираше какви чекори Иран очекува од САД, но додаде дека потезите што треба да ги преземат Соединетите Држави не се нови. Сите тие веќе се содржани во Меморандумот за разбирање.
„Можам да ви кажам дека, доколку постои сериозна намера од американска страна да се постигне договор и повторно да се отвори Ормускиот теснец, сè е веќе подготвено“, додаде тој.
Еден американски функционер изјави за Би-Би-Си дека САД се во многу силна позиција со контрола врз Ормускиот теснец, така што не брзаат. Во интервју за CBS News, американскиот партнер на BBC, иранскиот претседател Масуд Пезешкијан изјави дека процесот на прекин на огнот „ќе започне од самиот ден кога тие ќе го прифатат“.
„Претходно постигнавме договор врз основа на Меморандумот за разбирање потпишан во Пакистан доколку САД се согласат да продолжат на тој начин, сè ќе се врати во состојбата во која беше претходно“, додаде тој.
Пезешкијан исто така изјави дека Иран сега ќе дозволи влез на нуклеарните инспектори на ОН во земјата.
Отфрлајќи ги тврдењата дека Иран се обидува да развие нуклеарно оружје, иранскиот претседател рече: „Ако сакаат да дојдат и да извршат инспекции, можеме да постигнеме договори и спогодби во врска со таа конкретна тема во рамките на преговорите“.
Меморандумот за разбирање меѓу САД и Иран, потпишан на 18 јуни, имаше за цел да доведе до прекин на огнот и барем делумно повторно отворање на Ормускиот теснец.
Договорот од 14 точки предвидуваше дека Иран никогаш нема да поседува нуклеарно оружје. Во него се наведуваше дека САД, Иран и нивните сојузници ќе ги прекинат воените операции на сите фронтови и содржеше одредби кои вклучуваа прекин на американската поморска блокада и ублажување на санкциите.
Исто така, се предвидуваше дека Иран ќе вложи максимални напори за да обезбеди услови за безбеден премин на трговските бродови низ теснецот и ќе води разговори со Оман за идните аранжмани во поморскиот сообраќај. Сепак, договорот пропадна кратко потоа, кога двете страни ги продолжија нападите. Иран нападна бродови за кои тврди дека се обиделе да го преминат Ормускиот теснец без дозвола.