Иранските владејачки свештеници подготвуваат денови на масовни погребни обреди за ајатолахот Али Хамнеи како знак на јавна посветеност на Исламската Република и доказ дека нејзината револуционерна страст сè уште гори силно.
Врховниот лидер на Иран беше убиен од американските и израелските напади во нивниот прв напад во војната, а погребните настани ќе започнат во текот на викендот во Техеран, а масовни поворки се планирани следната недела во Ком и Машхад и церемонии во Ирак.
Ирански воен командант во четврток ги предупреди САД и Израел против каков било напад врз Иран, додека се подготвува за државниот погреб на врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи, кој беше убиен во воздушни напади на првиот ден од војната.
„Ги предупредуваме непријателите на Иран, особено САД и ционистичкиот режим (Израел), да избегнат каква било погрешна пресметка и да размислат за суровата одмазда што би ја извршиле нашите вооружени сили на каква било закана и агресија врз нашата земја“, изјави Али Абдолахи, командант на Централниот штаб на Хатам ал-Анбија, во соопштението објавено од државните медиуми.
Смртта на Хаменеи и наследувањето на неговиот син Моџтаба како трет врховен лидер на Иран, во конфликт со неговите најголеми непријатели, означуваат епохален момент во 47-годишната историја на Исламската Република. Моџтаба, опасно ранет во нападот во кој загина неговиот татко, не е виден откако започна војната.
Но, зад маската на единство и посветеност, јавната поддршка за Исламската Република е тенка како хартија, велат аналитичарите.
Низ целата земја, многу Иранци се уморни од децениите санкции што ја задушуваат нивната економија и се лути на репресијата извршена во име на револуцијата од 1979 година, која само постарите луѓе, во претежно младата популација, можат да ја запомнат.
Кога луѓето излегоа на улиците во декември и јануари на демонстрации предизвикани од инфлацијата, многумина скандираа за смртта на Хамнеи, а властите можеа да ги задушат немирите само со пукање во илјадници демонстранти.
Сега Техеран е напнат и тивок, што е остар контраст со емотивниот последен погреб на врховниот лидер – таткото на револуцијата, ајатолахот Рухолах Хомеини.
Потоа, милиони луѓе што плачеа ја опколија погребната поворка на Хомеини, а некои се качија на амбулантното возило, голата нога на мртвиот лидер се истури од неговата плаштаница додека Револуционерната гарда се бореше да ја потисне толпата.
35-годишната Самира, чиј сопруг е сопственик на ресторан во Техеран, рече дека нејзиното семејство не планирало да присуствува на никакви погребни настани и го напушта Техеран за таа недела. „Како животот да застанал и има Басиџи насекаде, рече таа, осврнувајќи се на доброволната милициска организација поврзана со Револуционерната гарда.
Во теократскиот систем на Иран, Хамнеи не беше само шеф на државата и водач на револуционерно движење, туку и претставник на земјата за 12-тиот имам на шиитскиот ислам, кој исчезна во деветтиот век.
Смртта на Хамнеи во непријателски напад игра улога во моќната шиитска традиција на мачеништво и жалост, во која поворки од флагеланти облечени во црно се удираат по градите или грбот за време на годишните религиозни комеморации.
Таа моќна симболика е очигледна во црните погребни знамиња што висат по градските улици по неговата смрт и во церемониите за жалост за него, повикувајќи се на мачеништвото на третиот имам на шиитизмот, Хосеин.
Функционери и странски достоинственици, вклучително и од Русија и Кина, ќе изразат сочувство на настаните во петок.
Во сабота, останките на Хамнеи ќе бидат однесени во џамија во Техеран како прва станица во националната погребна турнеја. Телата на неговата ќерка, зет и внука, како и жената на новиот лидер, неговиот син Моџтаба, кои сите беа убиени во истиот напад, ќе бидат носени заедно.
Хотелите нудат 50% попуст, училиштата, џамиите и спортските сали се подготвени да ги сместат ожалостените, а автобуските и железничките мрежи се пренасочуваат за да ги опслужат главните настани.
По она што властите го нарекуваат масовна поворка во центарот на Техеран во понеделник, останките ќе бидат однесени во семинарскиот град Ком, центарот на шиитската хиерархија на Иран, за церемонии во вторник.
Потоа, церемониите ќе се одржат и во ирачките свети градови Наџаф и Кербала.
Во меѓувреме Иран и САД завршија рунда индиректни разговори без знаци дека постигнале напредок кон траен мир, фокусирајќи се наместо тоа на прашања за кои рекоа дека биле решени кога беше објавен привремениот договор пред две недели.
Извори запознаени со дискусиите рекоа дека преговарачите на двете земји поминале два дена во Доха разговарајќи за поморскиот сообраќај во Ормускиот теснец и одмрзнувањето на средствата на Иран, две критични прашања според првичниот договор.
Следната средба ќе се одржи по погребните поворки за починатиот врховен лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, кој треба да биде погребан на 9 јули, соопшти Министерството за надворешни работи на Катар.
Дискусиите во Доха донесоа „позитивен напредок“ по прашањата поврзани со меморандумот со кој се запре војната во јуни и се „надоградуваа врз резултатите“ од самитот во Швајцарија, изјави портпаролот на министерството во објава на X.
Во Вашингтон, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека двете страни постигнуваат напредок во врска со можните ограничувања на нуклеарната програма на Иран – главната причина зошто ја започна војната заедно со Израел во февруари.