Како земјите од ЕУ ги штитат демократските процеси од дезинформации и странско мешање? И кои лекции може Северна Македонија да ги примени додека го развива сопствениот одговор на странската манипулација и мешање со информации (FIMI)?
Ова беа дел од прашањата што ја донесоа делегацијата од Северна Македонија, составена од новинари, уредници, проверувачи на факти, медиумски експерти и претставници на институциите, во Стокхолм, на студиска посета организирана од Делегацијата на Европската Унија и Македонскиот институт за медиуми, пренесува Делегација на Европската Унија во Северна Македонија.
Посетата беше организирана во рамки на проектот „Градење синергии против дезинформациите, вклучително и за политиките и активностите на ЕУ“, инициран како одговор на зголемената загриженост поради дезинформациите и злонамерното влијание врз информацискиот простор во земјата.
Учесниците имаа можност од прва рака да видат како Шведска пристапува кон заштитата на демократските процеси, се бори против дезинформациите и странското мешање и ја зајакнува отпорноста на општеството на манипулација со информации.
Учесниците се сретнаа со претставници на Меѓународната IDEA, Шведскиот институт, Шведското министерство за надворешни работи и Шведскиот парламент (Риксдаг). Дискусиите се фокусираа на интегритетот на изборите, стратешката комуникација, медиумската и информациската писменост, јавната дипломатија и механизмите за откривање и реагирање на дезинформации и манипулација со странски информации. Посетата, исто така, отвори можности за вмрежување и идна соработка меѓу експерти од Северна Македонија и Шведска.
Стокхолм беше најновото поглавје од едно многу подолго патување. Помеѓу 2022 и 2026 година, во рамките на истиот проект беа организирани уште пет студиски посети – во Брисел, Виена и Варшава.
Секоја дестинација нудеше различен дел од сликата.
За време на трите посети на Брисел, учесниците разговараа со претставници на ЕЕАС, Европскиот парламент и Европската комисија за политиките на ЕУ за дезинформации, FIMI, слободата на медиумите, дигиталните услуги, демократското управување и проширувањето.
Во Виена, фокусот се префрли на улогата на меѓународните организации и медиумските институции во заштитата на слободата на медиумите и реагирањето на заканите по информации преку состаноци со ОБСЕ, Меѓународниот институт за печат, дипломатските мисии и јавниот радиодифузен сервис на Австрија, ORF.
Варшава понуди друга перспектива. Таму, учесниците учеа од искуството на Полска во зајакнувањето на отпорноста на медиумите и спротивставувањето на влијанието на странските информации преку размена на искуства со експерти за политики, истражувачи, тинк-тенкови и медиумски професионалци.
Сепак, вредноста на програмата оди подалеку од индивидуалните посети. Во текот на четири години, таа помогна да се создаде мрежа од професионалци посветени на јавниот дискурс базиран на факти и демократските вредности. Учесниците се вратија со нови контакти, практично знаење и подобро разбирање на различните модели што ЕУ ги разви за да одговори на информациските закани.
Затоа, студиската програма не само што го зајакна капацитетот на клучните актери во Северна Македонија да разберат и да одговорат на дезинформациите и FIMI, туку создаде и партнерства и врски што можат да продолжат и по самиот проект.
И патувањето не завршува во Стокхолм.
Делегацијата на ЕУ ќе продолжи да ги носи најдобрите модели на ЕУ и постојните институционални одговори од земјите-членки на ЕУ во Северна Македонија со цел да се зајакнат капацитетите на земјата во борбата против FIMI и да се поддржи нејзината интеграција во ЕУ.