Лидерите на државите од Европската Унија денеска ќе одржат видеоповик за војната во Украина, додека Доналд Трамп изрази нетрпение кон европските сојузници и го стави во прашање учеството на САД во понатамошните разговори, велејќи дека губат време.
Во услови на хаотични американски напори за протуркување мировен договор, американскиот претседател изјави во среда вечерта: „Разговаравме за Украина со прилично силни зборови“, кога беше прашан за претходниот телефонски разговор со британскиот премиер Кир Стармер, францускиот претседател Емануел Макрон и германскиот канцелар Фридрих Мерц.
Американскиот претседател додаде дека Европејците сакаат да одржат нови разговори овој викенд, но предупреди дека ризикуваат само да изгубат време.
„Мислам дека имавме некои мали спорови и ќе видиме како ќе испадне. И рековме, пред да одиме на состанок, сакаме да знаеме некои работи“, рече Трамп. „Тие би сакале да одиме на состанок во текот на викендот во Европа и ќе донесеме одлука во зависност од тоа што ќе не информираат. Не сакаме да губиме време“.
Во британскиот извештај од разговорот се вели дека сите лидери се согласиле дека станува збор за „критичен момент“ и дека „интензивната работа на мировниот план продолжува и ќе продолжи во наредните денови“.
Украинскиот претседател, Володимир Зеленски, ќе биде присутен на разговорот денеска, заедно со Стармер, Макрон и Мерц, кои имаа состанок на Даунинг стрит во понеделникот. Ним ќе им се придружат бројни други лидери на нации што ја поддржуваат Украина.
Се очекуваше Зеленски да им предаде ревидирана верзија на мировниот план на американските преговарачи во средата пред разговорот со лидери и претставници од околу 30 земји.
„Оваа недела може да донесе вести за сите нас“, напиша Зеленски на X. „Веруваме дека мирот нема алтернатива, а клучните прашања се како да се принуди Русија да ги запре убиствата и што конкретно ќе ја одврати од трета инвазија.
Европските лидери, исто така, работеа на изготвување безбедносни гаранции за Украина во случај да се постигне мировен договор, иако е далеку од јасно дека некоја од западните земји е подготвена да понуди значајни гаранции против понатамошна руска агресија во случај на мировен договор.
Трамп се двоумеше помеѓу тоа да изгледа како да ја поддржува или да ја отфрла Украина откако ја презеде функцијата на почетокот на оваа година, но неговиот неодамнешен мировен поход под услови што изгледаат корисни за Русија, во комбинација со новата стратегија за национална безбедност на САД што ги напаѓа европските земји, ги загрижи сојузниците. Во повторување на претходните циклуси на мировни напори предводени од Трамп, Зеленски ги мобилизираше европските лидери да му помогнат кога е под притисок од американскиот претседател.
Трамп претходно во текот на неделата тврдеше дека Зеленски дури и не го прочитал неговиот нацрт-мировен план. „Русија, верувам, е согласна со тоа, но не сум сигурен дека Зеленски е согласен со тоа, рече Трамп.
Бројни руски претставници ги пофалија мировните напори на тимот на Трамп, а Владимир Путин ги поздрави пратениците на Белата куќа, Стив Виткоф и Џаред Кушнер, на петчасовни разговори во Кремљ минатата недела. Рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, рече дека Трамп е единствениот западен лидер со разбирање на причините што ја направија војната во Украина неизбежна.
Но, скептиците велат дека има малку знаци дека Русија е подготвена да потпише мировен договор, дури и под условите предложени од Белата куќа, кои вклучуваат откажување од контролата на Киев врз целиот регион Донбас. Путин наместо тоа постојано повторува дека Москва сака „сеопфатно решение“ на конфликтот.
Дома, Зеленски е под притисок на неколку фронтови, откако скандалот со корупција го натера да го отпушти својот моќен шеф на кабинетот, Андриј Јермак, неговиот најблизок доверлив човек од почетокот на целосната војна.
Во вторник, Трамп изврши дополнителен притисок, тврдејќи дека Украина треба да одржи избори и сугерирајќи дека Зеленски, чиј официјален мандат заврши во мај 2024 година, можеби нема да победи на нив. „Тие немаа избори по долго време“, изјави Трамп за Политико. „Знаете, тие зборуваат за демократија, но доаѓа до точка каде што повеќе не е демократија.“
Во украинската политика постои консензус дека одржувањето воени избори, што е нелегално според воената состојба, само би ѝ одело во прилог на Русија, па дури и жестоките критичари на Зеленски не повикаа на гласање. Но, очигледно чувствувајќи притисок од изјавите на Трамп и другите во неговата орбита, Зеленски во вторник вечерта рече дека е подготвен за избори. Тој рече дека ќе побара од САД да достават предлози за тоа како безбедно да се спроведе гласање и ќе побара од пратениците да подготват закон за да се овозможи одржување избори.
„Ги молам Соединетите Држави да ми помогнат, евентуално заедно со европските колеги, да ја обезбедам безбедноста на изборите, а потоа во следните 60 до 90 дена Украина ќе биде подготвена да ги одржи изборите. Јас лично имам волја и подготвеност за ова“, рече Зеленски.