САД повторно почнаа да споделуваат разузнавачки информации со Киев за руските ракетни напади, изјави Володимир Зеленски по средбата со американскиот пратеник Стив Виткоф во Норвешка.
Тој рече дека Украина повторно добива предупредувања однапред за напади со балистички ракети – практика која, како што се чини, Белата куќа ја прекинала минатата недела. „Сега функционира. Одлично е“, рече тој, додавајќи дека овој потег на САД ќе спаси животи.
Украинскиот претседател изјави: „Ова е многу важно за нашиот народ, за децата, возрасните, цивилите, бидејќи можеме да слушнеме кога доаѓаат балистички ракети. Затоа, ѝ благодариме на американската страна“.
Денеска Виткоф ќе се сретне со рускиот претседател Владимир Путин, по разговорите со Зеленски во Норвешка, кои еден американски функционер ги опиша како конструктивни. Целта на американскиот пратеник е да создаде пат кон директни трилатерални и пошироки мултилатерални преговори, изјави американски функционер за Ројтерс.
Разговорите во Осло се одржаа во време на најтешката криза во односите меѓу САД и Украина, по почетокот на целосната руска инвазија пред речиси пет години. Доналд Трамп остро го обвини Зеленски дека не успеал да ја заврши војната и изјави дека на Украина ѝ е потребен нов лидер.
Во вторникот, Трамп повторно посочи дека Зеленски е главната пречка за постигнување договор. „Сакаме Зеленски да склучи договор. Тој може да склучи договор. Можеше да склучи договор уште пред две години, кога имавме еден краток разговор во Овалната соба“, рече тој.
Трамп исто така изјави дека побарал од Путин да го ослободи Стивен Хабард – Американец кој беше заробен од руските сили во окупираните делови на Украина. Ова претставува уште еден показател за неговото сè поизразено јавно сојузништво со Москва.
Во разговорите, преку видео-врска, се вклучија и Џаред Кушнер, зетот на американскиот претседател, како и Виткоф и Зеленски. На средбата учествуваа и норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, финскиот претседател Александар Стуб, како и претставници за безбедност од ЕУ и Обединетото Кралство.
Зеленски изјави дека претходно имал позитивен телефонски разговор со американскиот државен секретар Марко Рубио. На прашањето дали Украина сега ја губи војната, по неодамнешните непријателски потези на САД, Зеленски одговори: „Се разбира дека не ја губиме. Но, губиме луѓе поради руските напади, а губиме и време. Тоа е навистина штета.“
Тој изјави дека со Рубио разговарал за ограничувањата воведени минатата недела за Старшилд верзијата на сателитскиот интернет сервис на Илон Маск наменета за воени цели. Ова забавување значително ја ограничи способноста на Украина да изведува напади со беспилотни летала врз руските позиции на бојното поле.
Зеленски наведе дека понудил да ги прекине украинските напади со долг дострел врз руските нафтени рафинерии – што беше клучно барање на Трамп – доколку САД му обезбедат на Киев ракетни системи „Патриот“. Пентагон ја блокираше испораката на овие системи за Киев, иако тие беа платени од други земји, со што Киев стана поранлив од кога било на воздушни напади.
Во своето обраќање во вторникот, Зеленски исто така изрази противење на идејата за трилатерален самит, предложена од Путин. Според тој план, рускиот лидер, Трамп и кинескиот претседател Си Џинпинг би се сретнале следниот месец за да постигнат договор за Украина – при што самиот Зеленски би бил целосно исклучен, објави „Волстрит џурнал“.
„Ништо што се однесува на Украина не може да се решава без Украина“, изјави Зеленски во Осло. Тој додаде: „Ако станува збор за Украина и нашата иднина, тоа е прифатливо само доколку и ние сме на преговарачката маса.“
Кризата во односите меѓу Вашингтон и Киев започна пред 10 дена, кога Трамп објави дека ги укинува американските санкции за рускиот дизел, со цел да ги намали цените на горивата пред американските избори на средината на мандатот. Потоа тој најави енергетско примирје, кое Киев го почитуваше неколку дена, но Русија целосно го игнорираше.
И покрај тоа, Трамп остро го нападна Зеленски. Тој практично ги постави САД во улога на сојузник на Русија, давајќи ѝ предност на Москва пред Киев, што предизвика големо разочарување кај европските и британските поддржувачи на Украина. Мировните предлози на САД во голема мера се совпаѓаат со максималистичките барања на Русија.
Шефицата за надворешна политика на ЕУ, Каја Калас, во вторникот постави прашање дали американските преговарачи биле искрени посредници во мировните напори. Виткоф, на пример, одржал бројни средби со Путин во Москва, додека Киев го посетил само еднаш. „Иако американските преговарачи се обидуваат да ја притиснат Украина да капитулира веќе година и пол“, Украина не капитулираше под условите на Путин бидејќи Европа ја поддржува Украина, изјави Калас.
Разговорите во вторникот се одржаа откако Зеленски ѝ кажа на двопартиска група американски политичари дека верува оти е донесена некаква политичка одлука да се забави поддршката за нас“.
Американските претставници го негираа ова, но не успеаја убедливо да објаснат зошто беа ограничени услугите за сателитска комуникација или зошто привремено беше прекината размената на разузнавачки податоци.
Обраќајќи им се на новинарите во Индија, Рубио тврдеше дека ништо не е променето. Тој рече дека пресретнувачите за системите „Патриот“ се дефицитарни и дека се потребни во други делови од светот, како и за одбраната на самите САД. „Немало никаква намерна политичка директива чија цел би била да ѝ се наштети на Украина“, инсистираше тој.