„Пред наши очи започнува нова геополитичка ера. Наместо заедно да одговориме на ургентните предизвици, како што се мирот и безбедноста, климатските промени и уништувањето на животната средина, вештачката интелигенција и растечките нееднаквости, се чини дека одиме кон пост-хобсовска состојба на војна на сите против самите себе. Наместо еден, меѓународен поредок, како да никнуваат паралелни поредоци, секој со свои правила, вредности и интереси, што, не ретко, се насочени едни против други“, рече Сиљановска – Давкова.
Според неа, Обединетите Нации денес се соочуваат со геополитички и геоекономски земјотрес, а денешните кризи се последица на длабоки тектонски поместувања што ги подриваат принципите што го обликуваа светот изминативе 80 години.
-„Наместо да создава свест за споделена иднина, човештвото се соочува со војни и со губење на хуманоста. Со сè почестото игнорирање на меѓународното хуманитарно право, гладот станува оружје, а хуманитарните работници мета. Потресите на меѓународниот поредок отворија длабоки геополитички раседи. Еден од најактивните е во Украина, каде веќе три и пол години беснее војна. Руската агресија е флагрантно кршење на Повелбата на Обединетите нации и директно ги загрозува меѓународниот мир и безбедноста“, рече Сиљановска – Давкова.
Таа повика на итна деескалација, доследно почитување на меѓународното право и примена на превентивната дипломатија за намалување на тензиите и зачувување на мирот.
Геополитичката раседна линија минува, како што рече, и низ регионот на Западен Балкан.
„Процесот на македонското пристапување кон Европската унија веќе 20 години е континуирано попречуван, но не врз основа на објективните копенхагенски критериуми, туку поради субјективни, националистички причини. Најновиот ЕУ услов за почеток на нашите преговори е нова повторно наметната промена на Уставот“, рече претседателката.
Таа притоа укажа дека условувањето на почетокот на преговорите со нови уставни измени повторно ги отвора прашањата за историјата, културата и јазикот, за кои „бевме убедувани дека се затворени со Преспанскиот договор со Грција“.
„Постојано сме предупредувани дека договорите мора да се почитуваат: Pacta sunt servanda. Напоменуваме дека во Договорот за пријателство, добрососедство и соработка со Бугарија нема одредби за устави измени. Конечно, со конститутивните акти ЕУ себеси се дефинира како ‘единство на различности’ и се обврзува да ги почитува ‘културната и јазична разновидност’, ‘националниот и културниот идентитет’, ‘дигнитетот и интегритетот’. Како е можно тогаш од нас да се бара со сосед да разговараме и преговараме за нашата историја, култура и јазик?“, праша претседателката Сиљановска – Давкова од говорницата на Генералното собрание на ОН.
Таа потенцира дека себеси се перцепираме како европјани и дека длабоко веруваме во европскиот проект, којшто по Втората светска војна донесе мир и економски просперитет.
„Европскиот идеал останува наша најголема инспирација и стратешка аспирација. Како држава посветена на добрососедството и на регионалната соработка не сакаме спорови со нашите соседи. Она што го посакуваме е да се интегрираме во Унијата, но без дополнителни услови и со зачувано национално достоинство“, истакна Сиљановска – Давкова.
Таа предупреди дека по војната во Украина, блокираната евроинтеграција на Западниот Балкан не е само политичко туку е и безбедносно прашање. – Со затворената политичка врата за земјите од Западниот Балкан и широко отворена врата за влијанија на трети геополитички центри на моќ, иронично е Унијата да повикува на отпорност кон нив, рече претседателката, додавајќи дека ЕУ ако сака да биде геополитичка унија не смее да го остави Западниот Балкан во геополитички вакуум.